BEYOND SHELTER AND LAND: TERRITORY, MEMORY, AND THE RIGHT TO CULTURAL CONTINUITY IN DIALOGUE BETWEEN BALACHADI AND THE INDIGENOUS PEOPLES OF ACRE
DOI:
https://doi.org/10.63330/sasciencesv6n2-253Keywords:
Balachadi, Cultural continuity, Indigenous Peoples, Intercultural education, Memory, TerritoryAbstract
This article explores how collective protection requires safeguarding the conditions for cultural continuity. Taking the Balachadi settlement in India, where Polish children displaced during World War II maintained educational and cultural practices, as a historical case, it develops a qualified analytical dialogue with indigenous territorial rights, memory, and cultural reproduction in Acre, Brazil, after 1988. The method is qualitative, bibliographic, and documentary. The contexts are not treated as historically or legally equivalent. Historical records, scholarship on schooling at Balachadi, territorialization studies, and Brazilian and international legal instruments support the analysis. The comic book Guardiões da Diversidade is discussed as a pedagogical proposal for intercultural education and the circulation of Amazonian narratives. The paper argues that cultural hospitality, territorial guarantees, and contextualized education are distinct responses to the ethical and political problem of cultural continuity. Documentary findings include the reported shelter of 650 children, schooling established in September 1942, and published historical evidence on cultural activities. No original fieldwork or assessed educational outcomes are claimed.
Downloads
References
BRASIL. Constituição da República Federativa do Brasil de 1988. Brasília, DF: Presidência da República, 1988. Disponível em: https://www.planalto.gov.br/ccivil_03/constituicao/constituicao.htm. Acesso em: 16 out. 2026.
BRASIL. Lei nº 10.639, de 9 de janeiro de 2003. Altera a Lei nº 9.394/1996. Brasília, DF, 2003. Disponível em: https://www.planalto.gov.br/ccivil_03/leis/2003/l10.639.htm. Acesso em: 16 out. 2026.
BRASIL. Decreto nº 6.040, de 7 de fevereiro de 2007. Institui a Política Nacional de Desenvolvimento Sustentável dos Povos e Comunidades Tradicionais. Brasília, DF, 2007. Disponível em: https://www.planalto.gov.br/ccivil_03/_ato2007-2010/2007/decreto/d6040.htm. Acesso em: 16 out. 2026.
BRASIL. Lei nº 11.645, de 10 de março de 2008. Altera a Lei nº 9.394/1996. Brasília, DF, 2008. Disponível em: https://www.planalto.gov.br/ccivil_03/_ato2007-2010/2008/lei/l11645.htm. Acesso em: 16 out. 2026.
BRASIL. Decreto nº 10.088, de 5 de novembro de 2019. Consolida atos normativos relativos a convenções e recomendações da Organização Internacional do Trabalho. Brasília, DF, 2019. Convenção nº 169 da OIT. Disponível em: https://www.planalto.gov.br/ccivil_03/_ato2019-2022/2019/decreto/D10088.htm. Acesso em: 16 out. 2026.
FREIRE, Paulo. Pedagogia da autonomia: saberes necessários à prática educativa. São Paulo: Paz e Terra, 1996.
HALL, Stuart. A identidade cultural na pós-modernidade. Rio de Janeiro: DP&A, 2006. [Referência de apoio; conferir exemplar e edição antes da submissão, caso mantida.]
INSTYTUT PAMIĘCI NARODOWEJ (IPN). Balachadi. In: Trails of Hope: The Odyssey of Freedom. Varsóvia: Institute of National Remembrance, [s. d.]. Disponível em: https://szlakinadziei.ipn.gov.pl/sne/exposures/places/9545,Balachadi.html. Acesso em: 16 out. 2026. Documento eletrônico sem paginação.
KRENAK, Ailton. Ideias para adiar o fim do mundo. São Paulo: Companhia das Letras, 2019.
NOCCHI, Flávia Roberta; PÁSCOA, Helenice Freitas; COSTA, Maria Anita das Chagas; BRITO, Maria Juniele da Silva. Guardiões da Diversidade: saberes e sonhos do rio e da floresta. [S. l.]: Uiclap, [s. d.]. Disponível em: https://loja.uiclap.com/titulo/ua201382.
OLIVEIRA, João Pacheco de. Uma etnologia dos “índios misturados”? Situação colonial, territorialização e fluxos culturais. Mana, Rio de Janeiro, v. 4, n. 1, p. 47-77, 1998. DOI: https://doi.org/10.1590/S0104-93131998000100003.
WÓJCICKA, Ewa. Indyjski szlak nadziei. Instytut Pamięci Narodowej, [s. d.]. Disponível em: https://archiwum.ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/179644,Ewa-Wojcicka-Indyjski-szlak-nadziei.html. Acesso em: 16 out. 2026.
ZEMŁA-KAMISIŃSKA, Monika. Szkolnictwo i wychowanie w Osiedlu Dzieci Polskich Balachadi – Dżamnagar w Indiach w latach 1942–1946. Res Gestae: Czasopismo Historyczne, n. 12, p. 165–191, 2021. DOI: https://doi.org/10.24917/24504475.12.10. Disponível em: https://resgestae.uken.krakow.pl/article/view/8437. Acesso em: 16 out. 2026.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Autores concordam com os seguintes termos:
a) Os autores mantêm os direitos autorais e concedem à revista o direito de primeira publicação, com o trabalho simultaneamente licenciado sob a LicençaAttribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International, que permite o compartilhamento do trabalho com reconhecimento da autoria e publicação inicial na Revista SAS. A licença permite o uso, a distribuição e a reprodução irrestrita, em qualquer meio, desde que devidamente citada a fonte. Essa licença permite também que outros remixem, adaptem e criem a partir do seu trabalho para fins não comerciais, desde que atribuam a você o devido crédito e que licenciem as novas criações sob termos idênticos.
b) Não cabe aos autores compensação financeira a qualquer título, por artigos ou resenhas publicados na South American Sciences.
c) Os conceitos expressos nos artigos publicados na South American Sciences são de inteira responsabilidade de seus autores.
